Có một sự thật phũ phàng tôi muốn nói thẳng: nhiều người bị đột quỵ trở nặng không phải vì cơn đột quỵ, mà vì được “sơ cứu” sai cách ở nhà.
Vì thương, vì hoảng, người nhà làm đủ thứ theo lời mách bảo — và vô tình lấy đi những phút quý giá nhất. Bài này tôi viết để khi biến cố xảy ra, anh chị làm đúng chứ không làm nhiều.
Việc CẦN làm khi gặp người nghi đột quỵ
- Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Đây là việc số một, làm trước tiên.
- Ghi nhớ giờ xuất hiện triệu chứng — bác sĩ rất cần con số này.
- Đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn, đầu hơi cao, nới lỏng quần áo, cổ áo, thắt lưng.
- Giữ đường thở thông thoáng. Nếu có đờm, nôn ói thì để nghiêng cho chảy ra ngoài, tránh sặc.
- Trấn an, giữ ấm, ở bên cạnh theo dõi đến khi xe cấp cứu tới.
- Mang theo toa thuốc người bệnh đang dùng (nếu có) để đưa bác sĩ.
Đơn giản vậy thôi. Việc cứu não là của bệnh viện — việc của anh chị là đưa người bệnh đến đó nhanh và an toàn nhất.
4 sai lầm khiến bệnh nặng hơn
Sai lầm 1: Chích máu đầu ngón tay, cạo gió, nặn máu
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Những cách này không có tác dụng cứu đột quỵ, lại làm mất thời gian vàng và khiến người bệnh đến viện trễ.
Sai lầm 2: Cho uống thuốc (kể cả “an cung”, aspirin, thuốc huyết áp)
Khi chưa biết là nhồi máu hay xuất huyết não, tự ý cho uống thuốc có thể gây hại — đặc biệt thuốc làm loãng máu với người xuất huyết não. Tuyệt đối không.
Sai lầm 3: Cho ăn, cho uống nước
Người đột quỵ thường rối loạn nuốt. Cho ăn/uống dễ sặc vào phổi, gây viêm phổi hoặc ngạt. Không cho bất cứ thứ gì vào miệng.
Sai lầm 4: “Để nằm nghỉ một lát xem sao”
Chờ đợi là kẻ thù của đột quỵ. Triệu chứng “tự đỡ” không có nghĩa là hết nguy hiểm. Mỗi phút chậm trễ là hàng triệu tế bào não mất đi.
⚠️ Nguyên tắc vàng: Nghi đột quỵ → gọi 115 → đưa đến viện ngay. Không làm gì thêm ngoài giữ an toàn đường thở.
Vì sao “làm ít mà đúng” lại cứu được người?
Bởi vì với đột quỵ, thứ quý nhất không phải là một mẹo dân gian, mà là thời gian. Bệnh viện có thuốc tiêu sợi huyết, có can thiệp lấy cục máu đông — nhưng chỉ hiệu quả trong khung giờ vàng. Mọi việc “chữa tại nhà” chỉ làm khung giờ đó trôi qua.
Hãy nhớ: anh chị không cần giỏi y khoa để cứu người thân. Chỉ cần bình tĩnh, gọi cấp cứu, và không làm điều có hại.
📘 Nhận miễn phí cẩm nang phòng đột quỵ
👉 Tải miễn phí ebook “7 Nguyên Nhân Âm Thầm Gây Đột Quỵ”
Câu hỏi thường gặp
Có nên chích máu đầu ngón tay khi đột quỵ không?
Không. Cách này không cứu được đột quỵ và làm mất thời gian vàng. Hãy gọi cấp cứu ngay.
Có nên cho người đột quỵ uống thuốc huyết áp không?
Không tự ý. Khi chưa xác định loại đột quỵ, dùng thuốc có thể gây hại. Đưa đến viện để bác sĩ quyết định.
Tác giả: BS Phan Hồng Sơn — Bác sĩ chuyên khoa Tim mạch, 15 năm kinh nghiệm, từng công tác tại Bệnh viện Đa khoa Tân An, Long An. Bài viết cung cấp kiến thức, không thay thế thăm khám.
Leave a Reply